MULTICULTURAL

In 1516 verscheen ‘Utopia’ van Thomas More. More beschreef hierin het perfecte politieke systeem en de gewoonten en gebruiken van een niet bestaande eilandenstaat. De term ‘Utopia’ zou afgeleid kunnen zijn van de Griekse woorden ouk (niet) en topos (plaats) en zou dus kunnen verwijzen naar ‘nergens land’. Anderzijds zou het ook een verwijzing naar ‘eu-topia, wat ‘gelukkig land’ betekent, kunnen zijn. Door het succes van de roman ontstond een nieuw genre in de kunstwetenschap: utopische kunst.

Door de geschiedenis heen wordt er gedroomd over utopische paradijzen in het verleden en de toekomst. In hoeverre willen we zo’n samenleving in het heden? Een ideale samenleving betekent immers dat alle bewoners zich moeten aanpassen aan de regels van deze maatschappij, wat ten koste kan gaan van de individuele vrijheid die we in de 21ste eeuw hoog in het vaandel dragen. Een ideale samenleving zou pas kunnen als er een gebalanceerd evenwicht kan worden gevonden tussen individuele vrijheden en collectieve voorschriften.

De visie van Thomas More vormde de inspiratie voor 'Multicultural': een geschilderde installatie van kunstenaar Marcel Witte, bestaande uit 40 kleine doeken, die samen een metropool voorstellen. In onze steeds groeiende miljoenensteden wonen de bewoners in identieke huizenhoge flats met weinig aandacht voor privacy of persoonlijke creativiteit. Dit is het ‘nergens land’ van Thomas More. Ongetwijfeld moet er in al diezelfde wooncellen achter al diezelfde ramen bewust en onbewust worden gedroomd over een ideale stad, waarin ruimte kan zijn voor andersdenkenden en individualisten. De metropool van Marcel Witte wordt bevolkt door een multiculturele gemeenschap. Een gemeenschap die verbeeld wordt door bonte vogels, van allerlei kleuren en in allerlei toonaarden. Een ideaalbeeld waarin ieder individu in perfecte harmonie samenleeft, waar ruimte is voor individuele denkpatronen en er tolerantie (en zelfs aanmoediging) is voor persoonlijke inbreng. Dit is het ‘gelukkig land’ van Thomas More. Het werk vormt een ode aan de bewoners van de miljoenensteden. Zullen we dat in de toekomst niet allemaal worden? In hoeverre wordt onze utopische droom dan aangepast en/of vernietigd? Of kunnen miljoenensteden net de oplossing zijn voor de uit zijn voegen barstende wereldbevolking? Ideale, ecologisch en ideologisch verantwoorde eilanden waar wonen- werken- ontspannen op een perfecte manier samengaan, terwijl de rest van het aardoppervlak wordt teruggegeven aan de natuur? Is dit een utopische droom?